De Formule 1 is in de afgelopen vijf jaar in een razend tempo verder geprofessionaliseerd. Zodanig dat het aantal echte privateers tot een minimum is beperkt. Alleen Williams is nog echt volledig onafhankelijk; alle andere teams zijn onderdeel van grote concerns. Vrijwel alle grote internationale fabrikanten hebben op de een of andere manier inmiddels wel een verleden in de Formule 1. De enige Europese grootmacht in de auto-industrie die zich er de afgelopen seizoenen verre van heeft gehouden, is Volkswagen. De Duitse fabrikant zag concurrenten Mercedes en BMW in de loop van de jaren '90 terugkeren in de koningsklasse, maar hoewel er een aantal keren sprake van leek, zou Volkswagen de sprong in het diepe niet aandurven.

In tegenstelling tot haar concurrenten, bevond het zwaartepunt van Volkswagens verkoop zich in het lagere segment met relatief veel afname uit het bedrijfsleven. De concurrentie in dat segment was, meer dan in het luxe-gedreven topsegment waarin BMW en Mercedes opereerde, moordend en steeds meer gericht op extra standaard accessoires en lagere prijzen. In die omstandigheden was het Duitse arbeidsrecht een blok aan het been vergeleken bij de soepelere regelingen in landen als Frankrijk, Italië en Japan. Volkswagen had - en heeft - het daarom jarenlang financieel zwaar gehad en een stap naar de geldverslindende Formule 1 leek dan ook niet voor de hand te liggen.

De omslag in de koers van de FIA naar meer gestandaardiseerde technologie en bevriezing van motorconcepten lijkt nu echter toch voor een omslag te zorgen. Zag de top van Volkswagen de Formule 1 lange tijd als te excentriek en vooral te duur; inmiddels lijkt een daling in de kosten echt realiteit geworden en lijkt het merk op haar eerdere standpunt terug te komen. In 2005 was er al een voorzichtige interne inventarisatie van de mogelijkheden en waren er informele contacten tussen het concern en Dietrich Mateschitz, die met zijn energiedrank Red Bull inmiddels flink aan de weg timmerde. 

De band tussen Mateschitz' bedrijf en Volkwagen AG is er al sinds het begin van dit decennium toen Red Bull als hoofdsponsor instapte bij het Abt Audi team in de DTM. Sindsdien is de samenwerking uitgebreid naar het World Rally Championship, waar Red Bull Skoda sponsorde, dat een onderdeel is van de merkengroep van Volkswagen, de Volkswagen-inschrijving in de Dakar Rally en Seat's inschrijving in het WTCC. 

VW heeft Skoda inmiddels teruggetrokken uit de rally en ook het Le Mans-project zou inmiddels onder review staan. Audi heeft de 24 Uur van Le Mans jarenlang gedomineerd en in het afgelopen jaar opnieuw geheerst, ondanks de introductie van een revolutionaire diesel-motor. VW was het eerste merk dat het aandurfde om dieseltechnologie te introduceren in de top van de moderne racerij en het feit dat er in Formule 1-kringen nu ook wordt gesproken over het potentieel van een turbo-diesel moet ook in het VW-hoofdkwartier in Wolfsburg niet onopgemerkt zijn gebleven.

Volkswagen blijkt voor het eerst serieuze plannen te hebben. Het merk is dit seizoen al een officiële kleine partner van Scuderia Toro Rosso, maar op de achtergrond worden plannen gesmeed voor een grotere betrokkenheid. In Monza was er namelijk het bezoek van twee hooggeplaatste, waaronder Francisco Javier Garcia Sanz, een van de directeuren van Volkswagen. Hij werd gespot in een langdurig gesprek met Gerhard Berger. Kort daarna sprak diezelfde Berger met Mario Illien, de ex-motorenbouwer van Mercedes-Benz. Illien richt zich momenteel op een eigen machine in MotoGP, maar echt veelbelovend is dat project niet. De Zwitser werd al eerder in verband gebracht als mogelijke spil in een Volkswagen F1-project en het feit dat beide uitgerekend op dezelfde ochtend in de buurt van de Toro Rosso pit waren, lijkt van toeval geen sprake. 

Dietrich Mateschitz zou de deur voor Volkswagen altijd op een kier hebben gehouden en het merk een platform te willen bieden zodat ze een entree in de Formule 1 zelf vorm kan geven; ofwel als motorleverancier van een van beide Red Bull-teams of wellicht zelfs uiteindelijk met een eigen inschrijving via een overname van Scuderia Toro Rosso. Mario Illien heeft met zijn bedrijf Ilmor een jarenlange ervaring in het bouwen van F1-motoren, is de ideale man voor de klus. Met zijn ervaring zou VW binnen twee jaar een krachtbron op de testbank moeten kunnen hebben. 

Het enige nadeel is, dat VW daarvoor de definitieve regelgeving zal moeten afwachten voor de seizoenen 2009 en verder. Omdat de FIA de overgang naar een diesel aangedreven turbo-motor heeft uitgesteld tot 2010, lijkt het weinig nut te hebben nog te investeren in een benzinemotor die slechts één seizoen mee zou gaan. Als ze instapt, zal ze waarschijnlijk haar expertise op dieselgebied willen gebruiken, maar door de bevriezing van de huidige generatie motoren lijkt dat dus nog even op zich te laten wachten. Een snelle bevestiging van de plannen lijkt er dus nog niet te zullen komen. Toro Rosso houdt de lippen stijf op elkaar met betrekking tot de toekomstige rol van VW, maar langzaam maar zeker tekent het contrast in de puzzel zich af. Er ontbreekt nog één stukje en de vraag lijkt niet óf, maar wanneer dat op zijn plek valt?   

    Groeten,

         Stefan