www.f1-planet.com - Special: Het Oog Van De Storm

 

HET OOG VAN DE STORM 

 

 

 

Al lang voor het weekend van de Grand Prix van Australië van start zou gaan, was de datum van de officiële kwalificatie door een aantal teams rood omcirkeld: de dag des oordeels, als het aan Spyker en Williams lag ten minste, want zij waren allerminst te spreken over de ontwikkelingen bij de concurrerende teams. Zowel Super Aguri als Red Bull zouden met klantenchassis' starten en in Melbourne zou een keiharde confrontatie onvermijdelijk zijn...

 

 

 

Was de meeste aandacht dit weekend natuurlijk gericht op de strijd vooraan, ook aan de achterkant van de pitstraat was de spanning om te snijden, zij het om heel andere redenen. De pitboxen van Toro Rosso, Spyker en Super Aguri bevinden zich dit seizoen naast elkaar, maar veel collegialiteit hoeft men er voorlopig niet te verwachten. De teams zijn verwikkeld in een heftig meningsverschil over de interpretatie van de Concorde Overeenkomst. Zoals eerder uiteengezet, barstte de discussie los over het vermeende gebruik van 'klantenchassis'. De auto's van Super Aguri, Red Bull Racing als Scuderia Toro Rosso zijn op papier ontworpen door een externe partij. Zo konden via een omweg ontwerpen worden gebruikt die afkomstig zijn van een andere constructeur, zoals het geval is bij Super Aguri, of zelfs een ontwerp worden gedeeld door twee teams, zoals het geval is bij Red Bull Racing en Scuderia Toro Rosso, die met vrijwel identieke chassis' deelnemen. 

Dat alles was tegen het zere been van een aantal concurrerende teams. Op deze manier konden de betreffende teams niet alleen een grote stap voorwaarts maken, er werd bovendien veel geld bespaard. Dat geld kan op andere manieren worden ingezet om de technische voorsprong nog verder uit te bouwen. Spyker en Williams bouwen daarentegen hun eigen auto's, maar vreesden in de verdrukking te komen van de 'klantenteams'. Alles valt of staat bij de interpretatie van het Sportief Reglement en de bepalingen van de Concorde Overeenkomst, die slechts voorschrijven dat 

"een constructeur van een motor of een chassis (inclusief integrale of niet-integrale  behuizing) de persoon is die het intellectuele eigendom ervan bezit". Voorts is het verboden om chassis of -onderdelen daarvan te kopen danwel te verkrijgen van andere constructeurs.

In de constructie die Super Aguri en Red Bull echter hadden opgezet is er, ondanks dat er gebruik wordt gemaakt van chassis' die vrijwel identiek zijn aan die van zusterteams, formeel geen sprake is van directe verkrijging, maar via een derde partij, die het intellectuele eigendom van het chassis aan de betreffende teams hebben overgedragen.

Gedurende de winter, toen duidelijk was geworden welke koers de teams zouden varen, laaiden de discussies op. Van een protest kon echter pas sprake zijn op het moment dat de auto's officieel zouden worden aangemeld voor deelname, tijdens de eerste keuring in Melbourne. Achter de schermen was het kat en muis-spel daarentegen al lang daarvoor begonnen...

 

Het team van Spyker had haar pijlen vooral gericht op Super Aguri, dat via Honda R&D in Japan en het bedrijf PJUU het intellectuele eigendom had verkregen van de Honda RA106 van Honda Racing. Het team leek daar gedurende de winter al behoorlijk garen mee te spinnen. De Aguri's zetten gedurende de winter competitieve tijden neer en profiteerden zichtbaar van de bewezen betrouwbaarheid van het pakket. Officieel was het echter een interim-auto waarmee werd getest. De échte SA07, waarmee het team aan de start zou komen, had volgens de berichten die het team had verspreid in de media, grote vertraging opgelopen en problemen ondervonden bij de crashtests. 

In Melbourne zou duidelijk worden dat het onderdeel is van een slinkse strategie van het Japanse team. Door die berichten naar buiten te brengen, kon het team de presentatie van de SA07 tot het laatste moment uitstellen en daarmee won ze belangrijke tijd ten opzichte van Spyker, dat achter de schermen een juridische procedure voorbereidde. Pas op woensdagmiddag werd de SA07 met een korte presentatie in de pitstraat van Circuit Albert Park onthuld. Dat was precies 24 uur voor het sluiten van de officiële keuring door de stewards. En daarmee had de concurrentie voorlopig het nakijken. Doordat de fotografen door het teampersoneel van Super Aguri stevig op afstand werden gehouden en de auto slechts kort werd getoond, waren er nauwelijks gedetailleerde foto's beschikbaar. Spyker had daardoor in korte tijd een flinke klus te klaren om voldoende bewijslast te verzamelen die de stelling zou onderschrijven dat de SA07 van Super Aguri feitelijk de Honda RA106 is.

Het team verkeerde in de veronderstelling dat ze de zaak pas na de officiële kwalificatie aanhangig kon maken. Tot die tijd stond de zaak nog op losse schroeven, omdat Aguri nog niet had deelgenomen in een officiële sessie. Uit de vrije trainingen volgden geen officiële klasseringen en daardoor zou het team pas na de kwalificatie in actie kunnen komen, zo werd verondersteld. Hetzelfde gebeurde een klein jaar geleden, toen negen teams een protest indienden tegen de flexibele achtervleugels van Ferrari. Toen Spyker op zaterdagmiddag, kort na de klok van 15.15 uur haar protest aanhangig maakte bij de stewards of the meeting, kreeg het team al heel snel nul op het rekest. Het protest had volgens de stewards uiterlijk twee uur na het verstrijken van de officiële keuring moeten plaatsvinden. Het zou daardoor niet meer mogelijk zijn om nog voor de aanvang van de race de legaliteit van de verdachte teams officieel in twijfel te trekken.

Een opmerkelijke uitspraak, temeer omdat de auto van Super Aguri tot kort voor de keuring nauwelijks te bezichtigen was geweest. De stewards baseerden hun beslissing op een artikel uit de Internationale Sporting Code. Weliswaar een artikel dat allang bestaat, maar tot nu toe nog niet eerder werd aangehaald in de praktijk. Het artikel blijkt de stewards namelijk nogal wat vrijheid te veroorloven in de toepassing ervan. Sub a van Artikel 175 schrijft inderdaad voor dat:

"protesten tegen de algehele deelname van een deelnemer of coureur uiterlijk twee uur na de sluiting van de officiële keuring moet zijn ingediend".  

Gangbaar is echter de bepaling in sub d:

"Protesten tegen enige fout of onrechtmatigheid tijdens de competitie, met betrekking tot het niet voldoen van de auto's aan de reglementen en de klassering aan het einde van het evenement moet, met uitzondering van gevallen waarin de stewards of the meeting het fysiek onmogelijk achten, binnen dertig minuten na de officiële publicatie van de resultaten worden ingediend". 

Sub d doelt volgens de stewards echter op een onrechtmatigheid ten aanzien van het Technische Reglement. In normale omstandigheden is dat ook hetgeen waarnaar meestal wordt verwezen wanneer de legaliteit van een auto in twijfel wordt getrokken, maar in dit geval voldeden de auto's van Aguri technisch wel aan de reglementen, maar werd de legaliteit van het inzetten ervan bestreden op grond van de eigendomsrechten. En dat is, zoals Colin Kolles later moest onderkennen, een zaak die meer betrekking heeft op de Concorde Overeenkomst dan op de FIA-reglementen. Spyker was daardoor kansloos om gedurende het weekend nog een vuist te maken tegen de gang van zaken.

Langdurige gesprekken met collega-teambazen en Bernie Ecclestone bleven zonder effect. Ecclestone had eerder toegezegd de interpretatie van Spyker te delen dat teams die niet hun eigen auto ontwikkelden, geen constructeurs zijn, maar ook de F1-preses kon in de discussie geen andere rol spelen dan die van 'peace maker'. Hij zou vier voorstellen op tafel hebben gelegd die met name financieel tot een schikking moesten leiden, maar er hing voor de betrokkenen teveel vanaf om in korte tijd tot een compromis te komen. Het was meer dan alleen een kwestie van geld, maar ook van integriteit en overtuiging.  

 

Het was een bittere teleurstelling voor het Nederlandse team, dat even daarvoor haar eigen auto's kansloos op de laatste startrij zag eindigen en met lede ogen moest toezien hoe Super Aguri een pitbox verderop de tiende startpositie van Takuma Sato uitgebreid vierde. Ze stond bovendien opvallend alleen in haar protest. Collega-teambazen konden niet meer dan hun begrip tonen voor het standpunt van de renstal, maar formele steun werd door geen van hen afgegeven. Ook Williams hield zich opvallend genoeg op de vlakte. Het team had zich in de winter nog in harde bewoordingen uitgesproken over de situatie, maar nu ze met de FW29 er duidelijk beter voor stond dan zowel Red Bull Racing, Scuderia Toro Rosso als Super Aguri, verloor de zaak relevantie voor het Engelse team. Ze wist dat een protest weinig gehoor zou vinden bij de FIA, dat volgens bronnen uit het Red Bull-kamp bij consultatie over haar plannen zou hebben bevestigd dat ze volgens de letter van het reglement in het gelijk stond.

Spyker-teambaas Colin Kolles weigert zich echter neer te leggen bij de situatie en kondigde verregaande stappen aan: "We gaan hiermee door. We hebben besloten om in arbitrage te gaan. onze advocaten werken momenteel aan deze zaak en we hebben een heel sterke zaak". Kolles ziet slechts een mogelijkheid om een gang naar de rechter te voorkomen en dat is, dat zowel Super Aguri als de beide Red Bull-teams accepteren dat ze niet voor punten in aanmerking kunnen komen. "We hebben het hier over een Constructeurskampioenschap. Ik herhaal: een Constructéurskampioenschap. Dit staat omschreven in de Concorde Overeenkomst. Het is eenduidig en houdt in dat je je eigen auto moet ontwikkelen. Alleen dan kun je als 'constructeur' worden aangemerkt".

Kolles zei dat een nieuw protest voorafgaand aan de Grand Prix van Maleisië waarschijnlijk weinig effect zou hebben en dat een gang naar de rechter de enige oplossing lijkt. "De stewards hebben bevestigd dat het geen zaak van reglementen is, maar een zaak in het licht van de Concorde Overeenkomst". De FIA kan daarover geen oordeel vellen, omdat zij zelf afstand heeft gedaan van de commerciële kant van het Wereldkampioenschap Formule 1. Een rechter kan dat wel. Zeker is, dat een doorbraak in de zaak voorlopig niet te verwachten is. Aguri en de Red Bull-teams zijn tevreden met de status quo; Spyker zal, als ze haar zin wil krijgen, de zaak aanhangig moeten maken bij een rechtbank. Echter in dit soort omstandigheden, waarbij interpretatie een doorslaggevende rol speelt, kan de balans naar beide kanten uitslaan. Kolles onderkent dat er in dat geval maar een zekerheid is: "Deze zaak zou nog wel eens heel lang kunnen gaan duren".

 

 

 

Spyker en Super Aguri hebben hun pitbox naast elkaar in de pitstraat, maar de spanning was om te snijden in Melbourne.

 

 

 

 

Toro Rosso maakt via een juridische constructie gebruik van hetzelfde chassis als Red Bull Racing.

 

 

 

 

Super Aguri stelde de onthulling van de SA07 bewust tot het laatste moment uit om de concurrentie de wind uit de zeilen te nemen.

 

 

 

Het protest van Spyker vond geen gehoor bij de Stewards. Bernie Ecclestone kon niet meer doen dan bemiddelen.

 

 

 

 

Technisch voldeed de SA07 aan de reglementen; het was de wijze verkrijging van het chassis die ter discussie stond.

 

 

 

 

Collega-teambazen konden niet meer dan hun sympathie uitspreken. Spyker stond alleen in de kwestie.

 

 

 

 

Spyker-teambaas Colin Kolles weigerde zich neer te leggen bij de situatie.